Giải mã nghệ thuật chế tác mặt số tại Rolex: Nơi sự hoàn hảo ngự trị từng chi tiết
Có một khía cạnh của đồng hồ thường bị bỏ qua – nhưng trớ trêu thay lại là thứ “mặt tiền” của một cỗ máy thời gian, đó chính là mặt số. Mặc dù thường có thiết kế khá bảo thủ, Rolex lại thể hiện sự tinh hoa nhất của mình qua từng chi tiết trên mặt số, nơi những yếu tố cổ điển hòa quyện với nét hiện đại, tất cả được thực hiện bằng các kỹ thuật sản xuất và hoàn thiện tiên tiến nhất.
Dù thoạt nhìn có vẻ đơn giản so với các bộ phận chuyển động của bộ máy, mặt số thực chất lại vô cùng phức tạp. Rất nhiều công sức được đầu tư vào việc tạo ra một mặt số chất lượng cao: từ phôi mặt số, các chi tiết trang trí đính nổi, hoàn thiện bề mặt, cọc số vàng, và gần đây hơn là cả men grand feu. Không có gì ngạc nhiên khi Rolex vô cùng coi trọng việc chế tác mặt số. Phản ánh tầm nhìn dài hạn của mình, Rolex đã đầu tư mạnh mẽ vào mọi khía cạnh của việc sản xuất đồng hồ đeo tay, bao gồm cả việc tự sản xuất mặt số.
Mặt số nạm kim cương Rolex Day-Date.
Phòng nghiên cứu Chêne-Bourg: Nơi khai sinh những mặt số huyền thoại
Chế tác mặt số đạt chất lượng cao nhất và với quy mô lớn là một thách thức mà ít ai thực sự làm chủ được. Rolex đã đạt được điều đó với một cơ sở sản xuất mặt số chuyên dụng tại quận Chêne-Bourg của Geneva, cách trụ sở chính của Rolex khoảng 15 phút. Tại đây, khoảng 500 người làm việc độc quyền trong việc lên ý tưởng, tạo mẫu và sản xuất mặt số. Đáng chú ý, cơ sở Chêne-Bourg cũng thực hiện công đoạn đính đá quý cũng như sản xuất các bộ phận Cerachrom như vành bezel của GMT-Master II.
Việc tự sản xuất mặt số đã giúp Rolex kiểm soát toàn bộ quy trình, cho phép thương hiệu đổi mới, thậm chí còn định hình lại chính nền tảng của một mặt số, đó là cách gắn nó vào bộ máy.
Nhà máy sản xuất mặt đồng hồ tại Chêne-Bourg cũng sản xuất mặt đồng hồ tráng men cloisonné.
Tái định nghĩa nguyên tắc cơ bản: Hệ thống gắn mặt số được cấp bằng sáng chế
Rolex đã đổi mới theo những cách lớn nhỏ, từ khoa học vật liệu đến cấu trúc vỏ, và họ cũng làm điều tương tự với mặt số bằng cách thiết kế lại hoàn toàn phương pháp gắn mặt số vào bộ máy.
Đại đa số đồng hồ đều có mặt số sử dụng các chốt hàn ở mặt sau, được gọi là “chân”. Những chiếc chốt nhỏ này khớp vào các khe chuyên dụng trên tấm máy, sau đó các vít được siết chặt vào các chốt, khóa chúng lại và cố định mặt số vào bộ máy. Các chân này rất mong manh và có thể bị cong nếu xử lý không đúng cách trong quá trình bảo dưỡng.
Rolex đã giải quyết tất cả những vấn đề đó bằng cách cấu tạo mặt số của mình theo cách khác, thay vào đó dựa vào một hệ thống cố định hoàn toàn mới. Bằng sáng chế châu Âu số EP2743783B1, được Rolex nộp vào năm 2012 (nhưng chỉ được cấp vào năm 2022), mô tả một vòng giống như môi (màu xám) kéo dài từ mặt dưới của tấm mặt số (màu vàng). Vòng này cũng bao gồm các khe đàn hồi và các vết cắt đối xứng.
Khi mặt số được lắp ráp vào bộ máy, các phần đàn hồi của vòng sẽ vượt qua vành của tấm máy, khớp vào vị trí và giữ chặt mặt số vào bộ máy. Do cấu trúc mặt số mới này, bộ máy phải được sửa đổi: tấm nền có các vết khía trên chu vi của nó, khớp vào các vết cắt của vòng mặt số. Cấu trúc bộ máy này có thể được tìm thấy trong các bộ máy thế hệ mới nhất của Rolex, bao gồm dòng cal. 32xx. Các mẫu như Perpetual 1908 có mặt số với cấu trúc sáng tạo này.
Rõ ràng là khó sản xuất hơn so với mặt số cổ điển có chân, cấu trúc mặt số đổi mới này cũng yêu cầu điều chỉnh tấm nền của bộ máy để phù hợp với việc cố định mặt số. Cùng với nhau, chúng đòi hỏi những thay đổi đáng kể đối với quy trình sản xuất công nghiệp – một khoản đầu tư lớn nhưng sẽ mang lại lợi ích theo thời gian. Về lâu dài, cấu trúc mặt số mới lạ đảm bảo độ bền của mặt số, hợp lý hóa việc lắp ráp và bảo dưỡng sau này.
Một trong những mặt số mới nhất được Rolex thiết kế, mặt số guilloché trong Perpetual 1908.
Nghệ thuật hoàn thiện bề mặt: Từ mạ điện đến PVD và sơn mài
Đối với người sở hữu đồng hồ, khía cạnh quan trọng nhất của mặt số là tính thẩm mỹ. Và một phần lớn vẻ ngoài của mặt số phụ thuộc vào việc xử lý bề mặt của nó, thường thuộc ba loại: mạ điện (electroplating), lắng đọng hơi vật lý (PVD) và sơn mài (lacquering).
Phôi mặt số bắt đầu là các đĩa kim loại bằng đồng thau hoặc vàng. Đồng thau được sử dụng rộng rãi hơn vì nó có các đặc tính cơ học lý tưởng – dễ uốn, không chứa sắt và dễ gia công – cho phép nó trải qua nhiều xử lý bề mặt. Vàng được sử dụng cho các mặt số chuyên biệt hơn, vì độ dẻo của nó rất phù hợp cho việc tráng men hoặc đính đá quý. Bên cạnh đồng thau và vàng, Rolex còn sử dụng các vật liệu độc đáo hơn cho mặt số, bao gồm cả thiên thạch.
Meteorite Dial (Mặt số thiên thạch).
Mặt số thiên thạch được sử dụng trên phiên bản Rolex Daytona 126515LN-0008.
Mạ điện là bước đầu tiên trong xử lý mặt số, tạo ra một lớp kim loại liên kết trên bề mặt khác thông qua điện phân, nhằm tạo ra một lớp trang trí hoặc bảo vệ. Tại Rolex, phôi mặt số bằng đồng thau được mạ điện trong các bể vàng và niken, tạo ra một lớp chống ăn mòn.
Mặt số sơn mài có độ bóng và chiều sâu đặc biệt, được phủ một lớp vecni trong suốt cuối cùng. Sự linh hoạt của lớp hoàn thiện sơn mài có nghĩa là những mặt số này có thể được tìm thấy trên toàn bộ danh mục của Rolex, từ các mẫu thể thao Professional như Submariner và GMT-Master II cho đến Day-Date cổ điển. Tại cơ sở sản xuất mặt số của Rolex, sơn mài được phun bằng súng phun trong phòng sạch để loại bỏ các hạt bụi.
Một ví dụ về sơn mài màu xanh được áp dụng cho mặt đồng hồ.
Đánh giá các loại sơn mài xanh khác nhau và so sánh chúng với bản vẽ mặt đồng hồ do phòng thiết kế tạo ra.
PVD là một quy trình được sử dụng để phủ bề mặt bằng một lớp màng bảo vệ mỏng, thường là gốc kim loại.4 Kỹ thuật này hữu ích cho cả lớp phủ bảo vệ và trang trí. Tại Rolex, mặt số PVD được phủ hợp kim kim loại-oxit hoặc hỗn hợp nitrit, tạo thành một lớp màng dày khoảng một nanomet trên tấm mặt số. PVD có ưu điểm hơn mạ điện, bao gồm độ bền cao hơn và cho phép tạo ra nhiều màu sắc tươi sáng hơn. Các mặt số đầy màu sắc trong dòng sản phẩm Rolex rất có thể được hoàn thiện bằng PVD.
Mặt số trống với lớp hoàn thiện bằng tia nắng được phủ sau khi xử lý bằng công nghệ PVD.
Cuối cùng, mạ điện được sử dụng để tạo ra mặt số với các tông màu kim loại — cụ thể là bạc, vàng hoặc vàng hồng — thường được tìm thấy trong các mẫu kim loại quý, như Day-Date chẳng hạn. Quy trình điện phân của mạ điện cũng rất phù hợp với họa tiết chải tia soleil (sunray) thường được sử dụng làm lớp hoàn thiện bề mặt trong các mặt số như vậy.
Champagne Dial (Mặt số Sâm Panh).
Mặt số Champagne (Sâm Panh) được sử dụng trên phiên bản Rolex Day-Date 40mm 228238-0006.
Mặt số đa thành phần: Nghệ thuật của chiều sâu
Vì lý do thẩm mỹ hoặc kỹ thuật, mặt số đôi khi được cấu tạo từ nhiều phần. Đây thường là trường hợp của các mẫu phức tạp. Ví dụ, mặt số của Oyster Perpetual Cosmograph Daytona có các đĩa riêng biệt cho mỗi bộ đếm chronograph. Cấu trúc đa phần không chỉ mang lại cho mặt số sự phân lớp và chiều sâu, mà còn tạo cơ hội sử dụng các vật liệu khác nhau cho các mặt số phụ.
Mẫu phức tạp nhất trong danh mục Rolex, Oyster Perpetual Sky-Dweller cũng có mặt số đặc biệt. Mặt số Sky-Dweller được tạo thành từ hai tấm đồng tâm tạo ra một lỗ cho đĩa 24 giờ của chức năng GMT. Cấu trúc hai phần như vậy đặt ra một thách thức đặc biệt, vì hai tấm cần phải có màu sắc gần giống nhau để tạo ra ảo giác rằng mặt số là một thể thống nhất. Điều này càng trở nên phức tạp hơn đối với các mẫu Sky-Dweller có mặt số được chải tia soleil (solarised).
Mặt số Mint Green (Xanh bạc hà) được sử dụng trên phiên bản Rolex Sky-Dweller 42mm 336934-0002.
Xem thêm: Rolex Sky-Dweller 42mm 336934-0002 Mint Green Dial
Nét hoàn thiện cuối cùng: Cọc số vàng 18k và biểu tượng vương miện
Rolex là một trong số rất ít nhà sản xuất đồng hồ luôn sử dụng cọc số vàng 18k đính nổi trên tất cả các mặt số, ngay cả trên các mẫu cấp thấp như Oyster Perpetual. Những chi tiết vàng đính nổi như vậy, thường bao gồm cả biểu tượng vương miện nổi tiếng, là nét hoàn thiện cuối cùng trên mặt số.
Áp dụng biểu tượng vương miện vào mặt số.
Quá trình gắn các chi tiết đính nổi là một công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, chính xác và được thực hiện bằng tay. Việc xử lý đặc biệt tinh tế là cần thiết để tránh làm hỏng các chi tiết vàng nguyên khối, đôi khi thậm chí còn yêu cầu dùng nhíp bọc giấy để nhặt từng chi tiết. Mặc dù các yếu tố vàng đính nổi có tính chất tinh tế, chúng được cố định vĩnh viễn và chắc chắn vào mặt số. Các chi tiết này có các chân, được ép và tán vào mặt sau của tấm mặt số.
Việc kiểm tra được thực hiện để đảm bảo điều này: các mẫu mặt số ngẫu nhiên được kiểm tra thả rơi và va đập để đảm bảo các cọc số vẫn cố định chắc chắn ngay cả trong trường hợp bị sốc. Sau khi kiểm tra và kiểm tra lần cuối, các mặt số hoàn thiện đã sẵn sàng để lắp ráp cuối cùng tại cơ sở Acacias của thương hiệu ở Geneva.
Đây là minh chứng cho sự tỉ mỉ, kiên định và tầm nhìn vượt thời gian của Rolex, một thương hiệu không chỉ tạo ra những cỗ máy thời gian, mà còn tạo ra những biểu tượng của sự hoàn hảo.
