[Kiến thức] Audemars Piguet: Bậc thầy phá vỡ quy tắc từ thung lũng Vallée de Joux

Trong thế giới đồng hồ Thụy Sĩ, có một cụm từ mà bất kỳ nhà sưu tầm nào cũng thuộc lòng: “Thánh Tam Vị” (Holy Trinity), dùng để chỉ ba nhà sản xuất đồng hồ cao cấp và có di sản lâu đời nhất: Patek Philippe, Vacheron Constantin, và Audemars Piguet. Trong bộ ba quyền lực đó, nếu Patek Philippe là vị vua của sự uy nghi và Vacheron Constantin là người nghệ sĩ của sự thanh lịch, thì Audemars Piguet (thường được gọi tắt là AP) luôn là kẻ nổi loạn táo bạo, bậc thầy của việc phá vỡ các quy tắc.

Được thành lập vào năm 1875 và cho đến nay vẫn thuộc sở hữu của gia đình nhà sáng lập, AP mang trong mình một DNA kép độc đáo: một mặt là bậc thầy của những cỗ máy grande complication truyền thống, mặt khác lại là kẻ đã tạo ra cuộc cách mạng làm rung chuyển cả ngành công nghiệp với sự ra đời của chiếc đồng hồ thể thao sang trọng đầu tiên. Đây là câu chuyện về một thương hiệu đến từ thung lũng Vallée de Joux hẻo lánh, nơi đã tạo ra những quy tắc chế tác đỉnh cao chỉ để tự mình phá vỡ chúng.

Hai linh hồn của Audemars Piguet: di sản chế tác đồng hồ phức tạp và cuộc cách mạng mang tên Royal Oak.

Nguồn cội từ Vallée de Joux – Cái nôi của những cỗ máy phức tạp

Câu chuyện của Audemars Piguet bắt đầu vào năm 1875 tại Le Brassus, một ngôi làng nhỏ nằm trong thung lũng Vallée de Joux. Nơi đây được xem là cái nôi của nghệ thuật chế tác đồng hồ phức tạp. Mùa đông khắc nghiệt và kéo dài đã buộc những người nông dân phải tìm một công việc trong nhà, và họ đã trở thành những nghệ nhân đồng hồ tài ba nhất thế giới, chuyên chế tác những cơ chế tinh vi nhất.

Chính trong bối cảnh đó, hai người bạn thời thơ ấu, Jules Louis Audemars và Edward Auguste Piguet, đã quyết định hợp tác. Audemars là một bậc thầy về kỹ thuật, chuyên tạo ra các bộ máy phức tạp, trong khi Piguet là một chuyên gia về điều chỉnh (régleur) và có tầm nhìn kinh doanh. Sự kết hợp của họ đã tạo ra một công ty có khả năng làm chủ toàn bộ quy trình sản xuất.

Jules Louis Audemars (trái) và Edward Auguste Piguet (phải), hai người bạn đã cùng nhau xây dựng nên một trong những thương hiệu độc lập vĩ đại nhất.

Ngay từ những ngày đầu, AP đã khẳng định danh tiếng của mình bằng việc chế tác những cỗ máy grande complication (đồng hồ siêu phức tạp). Năm 1892, họ tạo ra chiếc đồng hồ đeo tay có chức năng điểm chuông phút (minute repeater) đầu tiên trong lịch sử. Năm 1899, họ ra mắt chiếc đồng hồ bỏ túi “Grande Complication” No. 5822, sở hữu 7 chức năng phức tạp bao gồm lịch vạn niên, điểm chuông phút và chronograph split-seconds. Nền tảng về kỹ thuật chế tác đỉnh cao này chính là tấm giấy thông hành, là sự bảo chứng cho phép họ thực hiện những cuộc cách mạng sau này.

Xưởng chế tác đầu tiên nơi các nhà sáng lập bắt đầu sự nghiệp.

Nhà máy đầu tiên của Audemars Piguet tại Le Brassus.

Royal Oak (1972) – Cú sốc đã tạo nên một biểu tượng

Đây là chương quan trọng và kịch tính nhất trong lịch sử của AP. Vào đầu những năm 1970, toàn bộ ngành đồng hồ Thụy Sĩ đang đứng trước bờ vực sụp đổ bởi “Cuộc khủng hoảng Thạch anh”. Những chiếc đồng hồ quartz giá rẻ, chính xác từ Nhật Bản đang đe dọa nuốt chửng di sản hàng trăm năm của đồng hồ cơ. Giữa bối cảnh hỗn loạn đó, AP đã thực hiện một nước đi liều lĩnh và táo bạo nhất.

Họ đã tìm đến nhà thiết kế đồng hồ huyền thoại Gérald Genta với một yêu cầu dường như bất khả thi: tạo ra một chiếc đồng hồ thể thao bằng thép không gỉ “chưa từng có tiền lệ”, sang trọng và phải được thiết kế ngay trong đêm để kịp cho hội chợ Basel vào sáng hôm sau. Theo giai thoại, Genta đã lấy cảm hứng từ chiếc mũ lặn bằng đồng cổ điển với các con ốc vít lộ ra bên ngoài và phác thảo nên thiết kế của Royal Oak chỉ trong một đêm.

Khi ra mắt vào năm 1972, Royal Oak là một cú sốc thực sự. Nó sở hữu những đặc điểm chưa từng thấy:

• Vật liệu: Được làm bằng thép không gỉ, nhưng lại được hoàn thiện tỉ mỉ như một chiếc đồng hồ vàng và có giá bán tương đương một chiếc đồng hồ vàng.
• Thiết kế: Vành bezel hình bát giác độc đáo, được cố định bởi 8 con ốc bằng vàng trắng lộ ra ngoài. Dây đeo được tích hợp liền mạch vào vỏ, và mặt số được trang trí bằng họa tiết tapisserie tinh xảo.
• Kích thước: Với đường kính 39 mm, nó được xem là cực lớn vào thời điểm đó và bị đặt cho biệt danh “Jumbo”.

Ban đầu, thị trường đã phản ứng một cách hoài nghi. Nhưng dần dần, Royal Oak đã được chấp nhận và trở thành một biểu tượng. Nó không chỉ cứu AP khỏi cuộc khủng hoảng, mà còn khai sinh ra cả một phân khúc mới: đồng hồ thể thao sang trọng. Nó đã chứng minh rằng giá trị của một chiếc đồng hồ cao cấp không chỉ nằm ở vật liệu quý, mà còn ở thiết kế đột phá và chất lượng hoàn thiện đỉnh cao.

Gérald Genta và bản phác thảo đã làm nên lịch sử, được vẽ chỉ trong một đêm.

Sự tiến hóa của một huyền thoại – Offshore và Concept

Di sản của Royal Oak không chỉ dừng lại ở mẫu nguyên bản. DNA của nó đã tiếp tục tiến hóa, tạo ra những dòng sản phẩm mới còn táo bạo hơn.

• Royal Oak Offshore (1993): Nếu Royal Oak là một cuộc cách mạng, thì Offshore là một cuộc nổi loạn. Được thiết kế bởi Emmanuel Gueit, Offshore là một phiên bản “cơ bắp” hơn, lớn hơn (42 mm) và mạnh mẽ hơn của Royal Oak. Với biệt danh “The Beast” (Quái vật), nó cũng đã gây ra rất nhiều tranh cãi khi ra mắt, nhưng sau đó lại trở thành một cú hit lớn, khởi đầu cho xu hướng đồng hồ ngoại cỡ kéo dài suốt những năm 2000.
• Royal Oak Concept (2002): Đây là phòng thí nghiệm vị lai của AP. Dòng Concept là nơi thương hiệu thử nghiệm những ý tưởng điên rồ nhất về vật liệu, kiến trúc bộ máy và các cơ chế phức tạp. Từ những chiếc tourbillon, chronograph phức tạp cho đến các phiên bản Supersonnerie với âm thanh điểm chuông khuếch đại, Royal Oak Concept là minh chứng cho tinh thần không ngừng đổi mới của AP.

Sự tiến hóa của một biểu tượng: từ sự thanh lịch của Royal Oak (trái), sự mạnh mẽ của Offshore (giữa), đến tinh thần vị lai của Concept (phải).

Nghệ thuật hoàn thiện và những dấu ấn đặc trưng

Điều làm nên sự sang trọng của một chiếc Royal Oak bằng thép chính là nghệ thuật hoàn thiện bề mặt ở mức độ đỉnh cao.

• Hoàn thiện Vỏ và Dây đeo: Vỏ và dây đeo của Royal Oak nổi tiếng với sự xen kẽ giữa các bề mặt được chải xước satin và các cạnh vát được đánh bóng gương. Việc tạo ra những đường ranh giới sắc nét và sự chuyển đổi liền mạch giữa hai kỹ thuật hoàn thiện này trên một thiết kế góc cạnh đòi hỏi tay nghề thủ công bậc thầy và tốn rất nhiều thời gian.
• Mặt số Tapisserie: Họa tiết ô vuông nhỏ đặc trưng trên mặt số Royal Oak không phải được dập, mà được tạo ra bằng kỹ thuật chạm khắc guilloché truyền thống. Một cỗ máy tiện cổ gọi là rose engine sẽ từ từ khắc lên một tấm kim loại mỏng để tạo ra họa tiết lưới tinh xảo này. Có ba kích cỡ chính: Petite, Grande, và Méga Tapisserie, tùy thuộc vào từng mẫu đồng hồ.

Nghệ thuật hoàn thiện đỉnh cao: sự tương phản sắc nét giữa các bề mặt chải xước và đánh bóng trên vỏ Royal Oak.

Họa tiết “Petite Tapisserie” được tạo ra bằng kỹ thuật guilloché thủ công, một dấu ấn đặc trưng của Royal Oak “Jumbo”.

Họa tiết “GrandeTapisserie” được tạo ra bằng kỹ thuật guilloché thủ công, một dấu ấn đặc trưng của Royal Oak.

Họa tiết “Méga Tapisserie” được tạo ra bằng kỹ thuật guilloché thủ công, một dấu ấn đặc trưng của Royal Oak Offshore.

Vượt ra ngoài Royal Oak – Bộ sưu tập Code 11.59

Dù Royal Oak là một biểu tượng quá lớn, AP vẫn không ngừng sáng tạo. Năm 2019, họ đã ra mắt Code 11.59, một bộ sưu tập hoàn toàn mới nhằm tạo ra một trụ cột thứ hai cho thương hiệu. Điểm đặc biệt nhất của Code 11.59 nằm ở cấu trúc vỏ siêu phức tạp: một thân vỏ giữa hình bát giác được kẹp giữa vành bezel và nắp lưng hình tròn siêu mỏng. Đây là một thiết kế đầy tham vọng, thể hiện năng lực chế tác vỏ đỉnh cao và là một nỗ lực để viết nên một chương mới cho di sản của AP.

Cấu trúc vỏ “sandwich” độc đáo của Code 11.59, với thân giữa hình bát giác kẹp giữa hai phần tròn.

“To Break the Rules, You Must First Master Them”

Câu slogan nổi tiếng của Audemars Piguet, “Để phá vỡ quy tắc, trước tiên bạn phải làm chủ chúng”, đã tóm gọn hoàn hảo triết lý của thương hiệu. Trong gần một thế kỷ đầu tiên, họ đã dành thời gian để làm chủ mọi quy tắc của nghệ thuật chế tác đồng hồ truyền thống, tạo ra những cỗ máy phức tạp và tinh xảo nhất. Chính nền tảng vững chắc đó đã cho họ sự tự tin và quyền năng để phá vỡ những quy tắc đó với sự ra đời của Royal Oak.

Di sản của Audemars Piguet là sự cân bằng hoàn hảo giữa hai thái cực: một sự tôn trọng sâu sắc đối với di sản và truyền thống của Vallée de Joux, và một tinh thần nổi loạn, không sợ hãi để không ngừng tiến về phía trước.

• Xem thêm: Bộ sưu tập đồng hồ thương hiệu Audemars Piguet