[Kiến thức] Breguet: Di sản của Abraham-Louis Breguet – Thiên tài đã phát minh ra đồng hồ hiện đại

Trong lịch sử vĩ đại của nghệ thuật đo thời gian, hiếm có cái tên nào lại có tầm ảnh hưởng sâu rộng và mang tính nền tảng như Abraham-Louis Breguet. Được mệnh danh là “Léonard de Vinci của ngành đồng hồ”, ông không chỉ là một nhà chế tác kiệt xuất mà còn là một nhà phát minh thiên tài, người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành chế tác đồng hồ cao cấp (Haute Horlogerie) hiện đại. Thương hiệu mang tên ông, Breguet, thành lập tại Paris vào năm 1775, không chỉ là một nhà sản xuất đồng hồ; đó là một di sản sống, một kho tàng của những phát minh bất tử và một biểu tượng của nghệ thuật cơ khí tinh xảo.

Từ những khách hàng hoàng gia như Nữ hoàng Marie Antoinette và Napoléon Bonaparte cho đến những phát minh làm thay đổi cả ngành công nghiệp như Tourbillon và cơ chế chống sốc đầu tiên, di sản của Breguet là vô song. Bài viết này sẽ là một hành trình khám phá cuộc đời của người nghệ nhân thiên tài, những phát minh vĩ đại và ngôn ngữ thẩm mỹ vượt thời gian đã định hình nên một trong những thương hiệu kính trọng nhất thế giới.

Abraham-Louis Breguet (1747-1823), thiên tài được xem là cha đẻ của ngành chế tác đồng hồ hiện đại.

Abraham-Louis Breguet – Cuộc đời của một thiên tài

Sinh ra tại Neuchâtel, Thụy Sĩ nhưng thành danh tại Paris, Abraham-Louis Breguet (A.-L. Breguet) đã mở xưởng chế tác của riêng mình tại số 39 Quai de l’Horloge vào năm 1775. Tài năng của ông nhanh chóng được công nhận, và ông trở thành nhà cung cấp đồng hồ cho những nhân vật quyền lực và có tầm ảnh hưởng nhất châu Âu.

Danh sách khách hàng của ông là một trang sử sống động, bao gồm Vua Louis XVI và Nữ hoàng Marie Antoinette của Pháp, Napoléon Bonaparte, Sa hoàng Alexander I của Nga, Vua George IV của Anh, và sau này là Nữ hoàng Victoria hay Sir Winston Churchill. Sự tín nhiệm của giới quý tộc và hoàng gia không chỉ đến từ vẻ đẹp của những chiếc đồng hồ, mà còn từ sự tin cậy và những cải tiến kỹ thuật mà không ai khác có được.

Một trong những câu chuyện huyền thoại nhất là về chiếc đồng hồ số 160, hay còn gọi là “The Marie-Antoinette”. Được một người hâm mộ bí ẩn của Nữ hoàng đặt hàng vào năm 1783, chiếc đồng hồ này được yêu cầu phải tích hợp mọi complication được biết đến vào thời điểm đó. A.-L. Breguet và sau này là con trai ông đã mất tới 44 năm để hoàn thành kiệt tác này, rất lâu sau khi Nữ hoàng đã qua đời. Ngày nay, nó vẫn được xem là một trong những chiếc đồng hồ phức tạp và giá trị nhất từng được tạo ra, một biểu tượng cho tham vọng kỹ thuật của Breguet.

Nữ hoàng Marie Antoinette.

Vào ngày 16 tháng 10 năm 1793, hoàng hậu Marie-Antoinette của Pháp bị đưa lên máy chém, vài tháng sau chồng bà, vua Louis XVI.

Hoàng hậu từng là một trong những người hâm mộ cuồng nhiệt nhất những chiếc đồng hồ do A.-L. Breguet chế tác. Tại triều đình Pháp những năm 1780, Breguet không thể mong muốn có một người ủng hộ tuyệt vời hơn. Bản thân bà sở hữu nhiều thiết kế của bậc thầy chế tác đồng hồ này và nhiệt tình giới thiệu ông với toàn thể vương quốc cũng như các vị khách quý của triều đình. Nhờ bà, không ít người đứng đầu, bao gồm cả các hoàng đế, và các phái viên ngoại giao, bao gồm cả Axel de Fersen, đã yêu thích các tác phẩm của Breguet, củng cố danh tiếng của ông ở châu Âu và xa hơn nữa.

 Là một khách hàng quen thuộc của xưởng chế tác đồng hồ tại Quai de l’Horloge, ngay trung tâm Paris, cho đến khi qua đời một cách bi thảm, bà thậm chí còn yêu cầu và nhận được “một chiếc đồng hồ Breguet đơn giản” vào tháng 9 năm 1792 trong phòng giam của mình tại nhà tù Temple. 

Chiếc đồng hồ sau đó đã trở thành một di vật quý giá, được đưa vào bộ sưu tập danh giá của Sir David Salomons cùng với kiệt tác của Breguet, chiếc đồng hồ nổi tiếng số 160 được gọi là “Marie-Antoinette”, mà nữ hoàng chưa bao giờ được chứng kiến ​​hoàn thành. Được đặt hàng vào năm 1783 bởi một sĩ quan thuộc Đội Cận vệ Hoàng gia, người mà tên vẫn chưa được biết đến cho đến ngày nay, chiếc đồng hồ này sẽ kết hợp mọi tinh tế, phức tạp và chức năng được biết đến vào thời điểm đó. Không có giới hạn về thời gian hay tiền bạc nào được đặt ra cho đơn đặt hàng này. A.-L. Breguet đã hoàn thành chiếc đồng hồ nhiều năm sau Cách mạng Pháp và giữ nó ở một nơi an toàn, chứng tỏ lòng trung thành của ông với nữ hoàng.

Chiếc đồng hồ “The Marie-Antoinette” No. 160, một trong những cỗ máy phức tạp và huyền thoại nhất lịch sử, mất 44 năm để hoàn thành.

Do tính phức tạp và lịch sử đau thương, chiếc đồng hồ này đã ám ảnh giới chế tác đồng hồ và giới sưu tầm trong gần hai thế kỷ. Bị đánh cắp vào năm 1983 từ một bảo tàng ở Jerusalem, chiếc “Marie-Antoinette” đã xuất hiện trở lại vào năm 2007, trong khi Montres Breguet đã giới thiệu chiếc “Marie-Antoinette” mới, được tạo ra từ nghiên cứu lưu trữ và bản vẽ gốc tại Baselworld 2008.

Những phát minh bất tử – Nền móng của ngành chế tác đồng hồ hiện đại

Di sản vĩ đại nhất của A.-L. Breguet chính là hàng loạt phát minh đã định hình nên nền tảng của đồng hồ cơ khí.

• Tourbillon (1801): Đây là phát minh nổi tiếng và quan trọng nhất của ông. Vào thời kỳ đó, đồng hồ bỏ túi thường được giữ thẳng đứng trong túi áo, khiến trọng lực tác động không đều lên bộ thoát và ảnh hưởng đến độ chính xác. Breguet đã phát minh ra Tourbillon, một lồng xoay chứa toàn bộ bộ thoát và bánh xe cân bằng, hoàn thành một vòng quay mỗi phút. Chuyển động quay liên tục này giúp trung bình hóa sai số do trọng lực, cải thiện đáng kể độ chính xác. Ngày nay, Tourbillon được xem là đỉnh cao của nghệ thuật chế tác và là một vũ điệu cơ khí đầy mê hoặc.

Bản vẽ gốc của cơ chế Tourbillon được cấp bằng sáng chế vào năm 1801, một phát minh làm thay đổi mãi mãi ngành đồng hồ.

Vào ngày 26 tháng 6 năm 1801, hay đúng hơn là vào ngày 7 Messidor, năm thứ IX, vì lịch Cộng hòa vẫn còn hiệu lực ở Pháp, Abraham-Louis Breguet đã giành được quyền cấp bằng sáng chế có hiệu lực trong mười năm cho một loại bộ điều chỉnh mới có tên là “Tourbillon”. 

Abraham-Louis Breguet đã xây dựng công trình của mình dựa trên quan sát rằng trọng lực là kẻ thù của tính đều đặn của các chuyển động đồng hồ, vì nó gây ra những thay đổi trong việc điều chỉnh thời gian với mỗi lần thay đổi vị trí của đồng hồ khi đeo. Để giải quyết vấn đề trọng lực vốn có trong mọi hoạt động của con người, bậc thầy đã nảy ra ý tưởng lắp đặt toàn bộ bộ thoát (tức là bánh xe cân bằng và lò xo, đòn bẩy và bánh xe thoát, những bộ phận nhạy cảm nhất với trọng lực) bên trong một giá đỡ di động thực hiện một vòng quay hoàn chỉnh mỗi phút. Do đó, vì tất cả các sai sót đều được lặp lại thường xuyên, chúng tham gia vào một quá trình bù trừ lẫn nhau. Hơn nữa, sự thay đổi liên tục của điểm tiếp xúc mà các trục cân bằng trải qua trong ổ trục của chúng đảm bảo tăng cường bôi trơn.

Mặc dù sự tiến bộ của ngành chế tác đồng hồ đã giúp cải thiện đáng kể độ đều đặn bằng những phương pháp cổ điển hơn, Tourbillon, được cấp bằng sáng chế năm 1801, vẫn là một phát minh vĩ đại, một cột mốc huyền thoại trong sự nghiệp của Breguet. Hơn nữa, thông qua mối liên hệ mật thiết với thiên văn học và khoa học xã hội, nó cũng ra đời vào một thời điểm then chốt của tư tưởng châu Âu. Kể từ đó, công ty Breguet luôn trân trọng vinh danh phát minh này bằng những chiếc đồng hồ ngày càng thanh lịch hơn.

• Pare-chute (1790): Trước Breguet, một cú rơi nhẹ cũng có thể làm gãy trục bánh xe cân bằng, bộ phận mỏng manh nhất của đồng hồ. “Pare-chute” là hệ thống chống sốc hiệu quả đầu tiên, sử dụng một đĩa kim loại có hình dạng đặc biệt và chân kính được giữ bằng lò xo để hấp thụ các tác động. Đây là tiền thân của mọi hệ thống chống sốc Incabloc hiện đại.
• Cồng cho Minute Repeater (1783) và Đồng hồ tự động “Perpétuelle”: Breguet đã thay thế những chiếc chuông cồng kềnh trong đồng hồ điểm chuông bằng những sợi cồng thép uốn cong quanh bộ máy. Phát minh này giúp những chiếc đồng hồ Minute Repeater trở nên mỏng hơn đáng kể và tạo ra âm thanh trong trẻo hơn. Đồng thời, ông cũng hoàn thiện cơ chế tự động lên dây cót “perpétuelle”, tạo ra những chiếc đồng hồ tự động thực sự đáng tin cậy đầu tiên.
• Chiếc đồng hồ đeo tay đầu tiên (1810): Một trong những cột mốc vĩ đại nhất của Breguet là việc tạo ra chiếc đồng hồ đeo tay đầu tiên trong lịch sử theo đơn đặt hàng của Caroline Murat, Nữ hoàng Naples và là em gái của Napoléon Bonaparte. Chiếc đồng hồ có hình oval độc đáo này không chỉ là một món trang sức, mà còn là một cỗ máy phức tạp với chức năng điểm chuông. Đây là bằng chứng không thể chối cãi cho vị thế tiên phong của Breguet.

 Nữ hoàng Naples.

Với việc sở hữu ba mươi bốn chiếc đồng hồ và đồng hồ đeo tay từ năm 1808 đến năm 1814, Nữ hoàng Naples đầy tham vọng và vô cùng xinh đẹp đã dễ dàng chiếm vị trí tự hào trong số những khách hàng thân thiết nhất của Breguet.

Em gái của Napoleon trị vì cùng chồng là vua Joachim Murat từ năm 1808 đến năm 1815, và mối quan hệ đặc biệt mà bà vun đắp với Breguet trong thời gian này đã tạo ra chiếc đồng hồ đầu tiên được thiết kế đặc biệt để đeo trên cổ tay. Được đặt hàng vào năm 1810, thanh toán vào năm 1811 và giao hàng vào năm 1812, đây là một ý tưởng mang tính cách mạng: một chiếc đồng hồ điểm chuông siêu mỏng, hình chữ nhật, được trang bị nhiệt kế và gắn trên một sợi tóc quấn bằng chỉ vàng. Không có khó khăn nào là quá lớn đối với Breguet trong quyết tâm làm hài lòng Nữ hoàng Caroline, và ông đã được đền đáp xứng đáng.

Vào mùa hè năm 1813, khi cuộc khủng hoảng châu Âu lên đến đỉnh điểm và công ty đã mất đi những khách hàng tốt nhất, Nữ hoàng Caroline đã mua thêm mười hai chiếc đồng hồ (tám chiếc có chức năng điểm chuông và bốn chiếc đơn giản) từ người thợ đồng hồ mà bà yêu thích, qua đó cung cấp nguồn vốn rất cần thiết cho công ty vào thời điểm mà ít ai ngờ tới nhất.

Caroline Murat cũng hoàn thiện bộ sưu tập của mình với một số nhiệt kế, áp kế và hàng chục chiếc đồng hồ thương mại: những món đồ có giá cả phải chăng dùng làm quà tặng.

Những dấu hiệu nhận biết (Hallmarks) – Ngôn ngữ thiết kế vượt thời gian

A.-L. Breguet không chỉ là một thiên tài cơ khí mà còn là một bậc thầy về thẩm mỹ. Ông đã tạo ra một ngôn ngữ thiết kế độc đáo, thanh lịch và cực kỳ dễ đọc, được biết đến như những “Dấu hiệu nhận biết Breguet”.

• Kim Breguet: Bộ kim thép nung xanh với vòng tròn rỗng gần đầu kim, thường được gọi là “kim mắt ngỗng” hay “kim hình quả táo”, đã trở thành một biểu tượng trong ngành.
• Chữ số Breguet: Những chữ số Ả Rập với các đường nét thanh mảnh, bay bổng và trang nhã do chính ông thiết kế.
• Mặt số Guilloché: Ông là một trong những người đầu tiên đưa nghệ thuật chạm khắc vân guilloché lên mặt số đồng hồ. Những họa tiết phức tạp này không chỉ để trang trí, mà còn giúp phân chia các khu vực chức năng và giảm độ phản chiếu, tăng cường tính dễ đọc.
• Chữ ký bí mật: Để chống lại nạn làm giả đồng hồ của mình, Breguet đã khắc một chữ ký cực nhỏ và gần như vô hình lên mặt số, chỉ có thể nhìn thấy dưới một góc ánh sáng nhất định.
• Cạnh vỏ vát (Fluted Caseband): Phần thân vỏ của đồng hồ thường được trang trí bằng những đường rãnh mảnh mai được chế tác thủ công, một dấu ấn tinh tế và đặc trưng.

Ngôn ngữ thiết kế Breguet: kim mắt ngỗng.

Ngôn ngữ thiết kế Breguet: cạnh vỏ vát đặc trưng.

Các bộ sưu tập đương đại – Di sản sống mãi với thời gian

Ngày nay, thương hiệu Breguet, dưới sự quản lý của Swatch Group, vẫn tiếp tục phát huy di sản của người sáng lập qua các bộ sưu tập mang đậm dấu ấn lịch sử.

• Tradition: Là bộ sưu tập tôn vinh trực tiếp nhất di sản của A.-L. Breguet. Lấy cảm hứng từ những chiếc “đồng hồ đặt mua trước” (subscription watches) của ông, dòng Tradition phô diễn toàn bộ cơ cấu bộ máy ở ngay mặt trước, tạo ra một kiến trúc 3D đầy mê hoặc.
• Classique: Đúng như tên gọi, đây là bộ sưu tập hội tụ những tinh hoa trong ngôn ngữ thiết kế của Breguet. Những chiếc Classique là hiện thân của sự thanh lịch, thuần khiết và vẻ đẹp vượt thời gian.
• Marine: Lấy cảm hứng từ vai trò “Nhà chế tác đồng hồ cho Hải quân Hoàng gia Pháp” của A.-L. Breguet, dòng Marine là những chiếc đồng hồ thể thao sang trọng, kết hợp giữa sự mạnh mẽ, bền bỉ và những chi tiết hoàn thiện tinh xảo.
• Reine de Naples: Là hậu duệ trực tiếp của chiếc đồng hồ đeo tay đầu tiên, bộ sưu tập này dành riêng cho phái đẹp, nổi bật với dáng vỏ hình oval độc đáo và những chi tiết trang trí đầy nữ tính.
• Type XX – XXI – XXII: Đại diện cho một chương lịch sử khác của Breguet trong lĩnh vực hàng không, đây là dòng đồng hồ chronograph phi công huyền thoại, ban đầu được phát triển cho lực lượng không quân hải quân Pháp vào những năm 1950.

Ba thế giới của Breguet đương đại: sự phức tạp cơ khí của Tradition, vẻ đẹp cổ điển của Classique và tinh thần thể thao của Marine.

Breguet – Không chỉ là một cái tên, là một di sản

Di sản của Abraham-Louis Breguet là vô giá. Những phát minh của ông đã định hình nên mọi chiếc đồng hồ cơ khí mà chúng ta biết ngày nay. Tinh thần đổi mới không ngừng, sự theo đuổi sự hoàn hảo và một ngôn ngữ thẩm mỹ độc đáo vẫn tiếp tục sống mãi trong từng cỗ máy thời gian mang tên Breguet.

Sở hữu một chiếc đồng hồ Breguet không chỉ là sở hữu một món đồ xa xỉ. Đó là sở hữu một phần của lịch sử, một sự kết nối trực tiếp với một trong những bộ óc vĩ đại nhất, người đã nâng tầm việc đo thời gian thành một loại hình nghệ thuật.

• Xem thêm: Bộ sưu tập đồng hồ thương hiệu Breguet