[Review] Audemars Piguet Code 11.59 Starwheel: Khi di sản giờ lang thang tái sinh đầy hiện đại

Trong thế giới chế tác đồng hồ cao cấp, Audemars Piguet không chỉ được biết đến với biểu tượng Royal Oak bất hủ. Lịch sử của hãng còn ẩn chứa những cơ chế hiển thị thời gian độc đáo và đầy thi vị. Một trong số đó chính là cơ chế “giờ lang thang” (wandering hours) – một cách đọc thời gian đầy mê hoặc đã vắng bóng trong danh mục của AP suốt gần hai thập kỷ. Vào cuối năm 2022, trong một động thái đầy bất ngờ, Audemars Piguet đã hồi sinh di sản này trên một nền tảng hoàn toàn mới: Code 11.59 Starwheel (ref. 15212NB.OO.A002KB.01).

Đây không chỉ là sự trở lại của một cơ chế phức tạp; nó là sự giao thoa táo bạo giữa quá khứ và tương lai, giữa nghệ thuật cơ khí cổ điển và ngôn ngữ thiết kế đương đại của dòng Code 11.59. Với mặt số Aventurine lấp lánh và bộ vỏ kết hợp vàng trắng 18k cùng gốm ceramic đen, Starwheel thế hệ mới không chỉ là một chiếc đồng hồ, mà là một tác phẩm điêu khắc động học, một vì sao thực sự trên cổ tay.

Lịch sử hồi sinh – Wandering Hours và di sản Audemars Piguet

Cơ chế giờ lang thang (wandering hours) không phải là một phát minh mới. Nó có nguồn gốc từ thế kỷ 17, xuất hiện lần đầu trên những chiếc đồng hồ do Giáo hoàng Alexander VII đặt hàng. Thay vì dùng kim giờ truyền thống quay quanh mặt số, cơ chế này sử dụng các đĩa (hoặc kim) mang chữ số chỉ giờ, di chuyển dọc theo một cung chỉ phút để hiển thị thời gian.

Tuy nhiên, chính Audemars Piguet là người đã tiên phong đưa cơ chế đầy chất thơ này lên đồng hồ đeo tay. Vào năm 1991, hãng đã ra mắt chiếc Star Wheel đầu tiên (ref. 25720), mở ra một chương mới cho cách hiển thị thời gian. Những chiếc Star Wheel nguyên bản thường có kích thước nhỏ gọn, thiết kế cổ điển và để lộ các “bánh xe hình sao” bên dưới các đĩa sapphire trong suốt. Sau khoảng một thập kỷ thành công, cơ chế này dần biến mất khỏi bộ sưu tập vào đầu những năm 2000.

Sự trở lại của Starwheel trên nền tảng Code 11.59 vào năm 2022 không chỉ là một sự hồi sinh đơn thuần. Nó là một sự tái diễn giải hoàn toàn, khoác lên cơ chế cổ điển một tấm áo hiện đại, mạnh mẽ và đậm chất kỹ thuật hơn bao giờ hết.

Code 11.59 – Nền tảng gây tranh cãi nhưng đầy tham vọng

Để hiểu rõ hơn về Starwheel mới, không thể không nhắc đến bộ sưu tập Code 11.59 – nền tảng mà nó được xây dựng. Ra mắt vào năm 2019, Code 11.59 là một canh bạc lớn của Audemars Piguet, một nỗ lực nhằm thoát khỏi cái bóng quá lớn của Royal Oak và tạo ra một trụ cột mới cho thương hiệu.

Bộ sưu tập này gây ấn tượng (và cả tranh cãi) bởi kiến trúc vỏ cực kỳ phức tạp. Nhìn từ trên xuống, nó có vẻ là một chiếc đồng hồ tròn truyền thống. Nhưng nhìn nghiêng, nó lại hé lộ một cấu trúc “sandwich” độc đáo: vành bezel tròn siêu mỏng và nắp lưng kẹp lấy một thân giữa hình bát giác – một sự gợi nhắc tinh tế đến Royal Oak. Càng nối dây cũng được thiết kế lộ cơ (openworked), chỉ gắn vào vành bezel mà không chạm vào nắp lưng, tạo cảm giác như chúng đang lơ lửng.

Kiến trúc đa tầng này không chỉ phức tạp về mặt chế tác mà còn là một sân khấu hoàn hảo để AP phô diễn nghệ thuật hoàn thiện đỉnh cao, với sự kết hợp giữa các bề mặt chải xước satin và các đường vát cạnh đánh bóng gương sắc sảo. Dù ban đầu nhận nhiều ý kiến trái chiều, Code 11.59 đã dần khẳng định vị thế của mình như một nền tảng linh hoạt cho những cơ chế phức tạp và những thử nghiệm vật liệu táo bạo – và Starwheel chính là minh chứng rõ ràng nhất.

Thiết kế Starwheel – Vũ điệu của các vì sao trên nền Aventurine

Mặt số của Code 11.59 Starwheel là nơi phép thuật thực sự xảy ra. Cơ chế giờ lang thang được thể hiện qua ba đĩa bằng nhôm màu đen, xoay trên các trục riêng của chúng. Mỗi đĩa mang 4 chữ số chỉ giờ. Tại một thời điểm bất kỳ, một trong ba đĩa sẽ di chuyển dọc theo cung chỉ phút hình vòng cung ở phía trên mặt số (từ 10 giờ đến 2 giờ), với chữ số giờ hiện hành chỉ vào đúng vạch phút tương ứng.

Điểm khác biệt lớn so với phiên bản gốc là các đĩa giờ này không còn trong suốt, mà là màu đen mờ, che đi các “bánh xe hình sao” bên dưới. Quyết định này giúp tập trung sự chú ý hoàn toàn vào vũ điệu của các con số và tạo ra một vẻ ngoài tối giản, hiện đại hơn.

Phông chữ được sử dụng cho các chữ số giờ và phút là loại sans-serif đơn giản, rõ ràng, phù hợp với tinh thần đương đại của Code 11.59. Nhưng điểm nhấn thực sự nằm ở nền mặt số: một tấm kính Aventurine màu xanh lam đậm. Aventurine là một loại thủy tinh đặc biệt chứa các hạt đồng nhỏ li ti, tạo ra hiệu ứng lấp lánh như một bầu trời đêm đầy sao. Sự kết hợp giữa các đĩa đen mờ và nền trời sao Aventurine biến mặt số thành một vũ trụ thu nhỏ, nơi các con số giờ như những hành tinh đang di chuyển trên quỹ đạo của chúng.

Sự tinh tế còn được thể hiện qua nghệ thuật hoàn thiện. Các cầu nối giữ cơ chế giờ lang thang và các “bánh xe sao” (dù bị che đi) đều được hoàn thiện ở đẳng cấp cao nhất, với các bề mặt chải xước và các cạnh vát được đánh bóng gương sáng loáng, bắt sáng tuyệt đẹp mỗi khi có ánh sáng chiếu vào.

Sự kết hợp vật liệu táo bạo – Vàng trắng và Gốm Ceramic

Bộ vỏ 41mm của Code 11.59 Starwheel thể hiện sự kết hợp vật liệu đầy tinh tế và hiện đại. Vành bezel siêu mỏng, càng nối dây lộ cơ và nắp lưng được làm từ vàng trắng 18k, mang lại vẻ sang trọng và quý phái. Tuy nhiên, phần thân giữa hình bát giác lại được chế tác từ gốm ceramic đen (black ceramic).

Gốm ceramic là một vật liệu công nghệ cao siêu cứng, chống trầy xước gần như tuyệt đối và có màu đen tuyền, mờ mịn. Việc hoàn thiện gốm ceramic với các bề mặt chải xước và cạnh vát đánh bóng sắc sảo như kim loại là một thách thức kỹ thuật cực lớn, và Audemars Piguet đã làm chủ nó một cách hoàn hảo. Sự tương phản giữa màu trắng sáng của vàng và màu đen mờ của gốm ceramic không chỉ tạo ra hiệu ứng thị giác độc đáo mà còn nhấn mạnh kiến trúc đa tầng phức tạp của bộ vỏ Code 11.59. Núm vặn cũng được làm từ gốm ceramic đen, tăng thêm sự đồng bộ và cảm giác hiện đại.

Trái tim Caliber 4310 – Sức mạnh và sự tinh tế

Cung cấp năng lượng cho vũ điệu của các vì sao là bộ máy tự động in-house Caliber 4310. Đây là một bộ máy thuộc thế hệ Caliber 4300/4400 mới nhất của Audemars Piguet, được thiết kế như một nền tảng “workhorse” mạnh mẽ, đáng tin cậy và linh hoạt để tích hợp nhiều loại cơ chế phức tạp khác nhau.

Những cải tiến quan trọng: So với cơ chế Star Wheel nguyên bản (thường dựa trên nền tảng JLC), Caliber 4310 mang đến những cải tiến đáng kể. Thay vì các đĩa giờ chỉ “nhảy” theo từng khoảng thời gian nhất định, cơ chế mới cho phép các đĩa xoay liên tục và mượt mà trong suốt cả ngày. Điều này có được nhờ vào việc sử dụng các bánh xe có răng nhỏ và nhiều hơn, mang lại một trải nghiệm thị giác liền mạch và tinh tế hơn.

Thông số kỹ thuật ấn tượng: Caliber 4310 là một bộ máy hiện đại với đường kính lớn (32mm), dao động ở tần số cao 4 Hz (28,800 vph) và cung cấp mức dự trữ năng lượng ấn tượng lên đến 70 giờ. Nó cũng được trang bị bánh xe cân bằng tự do dao động (free-sprung balance) để tăng cường độ chính xác và khả năng chống sốc. Mặc dù phải vận hành ba đĩa giờ khá nặng, bộ máy vẫn duy trì được mức dự trữ năng lượng tiêu chuẩn, cho thấy mô-men xoắn mạnh mẽ và ổn định của nó.

Hoàn thiện “Industrial-Artisanal”: Có thể chiêm ngưỡng qua nắp lưng sapphire, Caliber 4310 được hoàn thiện theo phong cách “công nghiệp-thủ công” đặc trưng của AP hiện đại. Các họa tiết Côtes de Genève, vân tròn perlage chủ yếu được thực hiện bằng máy móc nhưng ở cấp độ tinh xảo rất cao. Các góc vát được đánh bóng thủ công, cùng với rotor bằng vàng hồng 22k được chạm khắc tinh xảo, tạo nên một tổng thể đẹp mắt và kỹ thuật.

Tranh cãi về Kim Giây Trung tâm

Một chi tiết gây nhiều tranh luận trên Code 11.59 Starwheel là sự hiện diện của kim giây trung tâm. Về mặt chức năng, nó giúp mặt số có thêm chuyển động. Tuy nhiên, về mặt khái niệm, nhiều người cho rằng nó không thực sự phù hợp với tinh thần chậm rãi, thi vị của cơ chế giờ lang thang. Hơn nữa, do cấu trúc mặt số, kim giây này trông hơi ngắn một cách kỳ lạ. Dù vậy, thiết kế mảnh mai của nó cũng giúp nó không quá gây mất tập trung.

Trải nghiệm đeo và những chi tiết nhỏ

Với đường kính 41mm và độ dày 10.7mm, Code 11.59 Starwheel không phải là một chiếc đồng hồ nhỏ gọn, nhưng vẫn khá cân đối trên cổ tay nhờ thiết kế càng nối dây cong và độ dày vừa phải. Cảm giác đeo chắc chắn và khá thể thao, đặc biệt khi đi kèm dây đeo bằng vải bọc cao su màu đen có họa tiết. Tuy nhiên, một nhược điểm cố hữu của kiến trúc vỏ Code 11.59 là có khá nhiều khe hở nhỏ, dễ bị bám bụi và cần vệ sinh thường xuyên.

Một ngôi sao thực sự

Audemars Piguet Code 11.59 Starwheel là một thành công ngoài mong đợi. Nó đã làm được điều mà nhiều người nghi ngờ: hồi sinh một di sản cơ khí độc đáo và khoác lên nó một tấm áo đương đại đầy thuyết phục. Mặc dù vẫn còn đó những tranh cãi về bộ vỏ Code 11.59 hay kim giây trung tâm, không thể phủ nhận rằng Starwheel là một chiếc đồng hồ cực kỳ ấn tượng về mặt kỹ thuật, hoàn thiện và thẩm mỹ.

Sự kết hợp giữa vũ điệu giờ lang thang, nền trời sao Aventurine, bộ vỏ vàng trắng/ceramic phức tạp và bộ máy in-house mạnh mẽ đã tạo nên một tổng thể hài hòa, độc đáo và đầy cuốn hút. Nó không chỉ là sự trở lại của một huyền thoại, mà còn là một minh chứng cho thấy Audemars Piguet vẫn luôn sẵn sàng đổi mới và tạo ra những vì sao mới trên bầu trời chế tác đồng hồ cao cấp.

• Sở hữu ngay: Audemars Piguet Code 11.59 41mm 15212NB.OO.A002KB.01