[Review] F.P. Journe Tourbillon Souverain Vertical Joaillerie Rubis – Khi nghệ thuật kim hoàn vượt qua giới hạn

F.P. Journe luôn được biết đến là một nhà chế tác độc lập đầy kiêu hãnh, nơi kỹ thuật cơ khí thuần túy là ưu tiên tối thượng. Nhưng với chiếc Tourbillon Souverain Vertical Joaillerie Rubis (TVJ Rubis), thương hiệu đã trình làng một kiệt tác táo bạo nhất trong lĩnh vực đồng hồ kim hoàn cao cấp.

Chiếc đồng hồ này là một minh chứng cho sự không khoan nhượng: nó được nạm những viên ruby cắt baguette lớn nhất từng được sử dụng trong chế tác đồng hồ, đòi hỏi tám năm để tích lũy đủ đá quý và sự hy sinh lên đến 61 carats ruby chất lượng cao chỉ để tạo ra một chiếc đồng hồ duy nhất này.

Đồng hồ Haute Joaillerie (Kim hoàn cao cấp) không phải là một khái niệm mới; thập niên 1980 và 1990 đã chứng kiến nhu cầu đáng kể đối với đồng hồ phức tạp được nạm đá quý, đặc biệt là ở châu Á. Nhưng trong thập kỷ qua, những chiếc đồng hồ này đã chuyển từ phân khúc ngách sang một trụ cột quan trọng (và kiên cường) trong hoạt động kinh doanh của nhiều thương hiệu.

Đá màu cũng đang chứng kiến sự quan tâm mạnh mẽ. Điển hình là chiếc Daytona “Rainbow” của Rolex hay bộ ba Grandmaster Chime nạm kim cương, ngọc lục bảo và sapphire của Patek Philippe năm 2022. Tuy nhiên, với TVJ Rubis, rõ ràng F.P. Journe không đơn thuần là chạy theo xu hướng. Chiếc đồng hồ này là thành quả của tám năm thai nghén và thuộc về truyền thống chế tác tourbillon kim hoàn kéo dài hai thập kỷ của Montres Journe.

Đồng hồ bỏ túi Piaguet minute repeating độc đáo – một ví dụ điển hình về kim hoàn và horology cao cấp thập niên 1990.

Cách tiếp cận “không thỏa hiệp” đối với chiếc đồng hồ này đòi hỏi phải cắt và tái cắt 86 carats ruby chất lượng cao xuống chỉ còn 25 carats đá thành phẩm. Đây là một khoản chi phí tài chính đáng kể đối với bất kỳ thương hiệu nào, đặc biệt là với một nhà chế tác độc lập. Mặc dù giá không được tiết lộ công khai, F.P. Journe tự tin rằng chiếc đồng hồ này có giá trị hơn tổng của các bộ phận tạo nên nó, và chúng ta không thể phủ nhận điều đó.

Kích thước đá quý khổng lồ

TVJ Rubis, dựa trên nền tảng của Tourbillon Vertical (TV), là phiên bản kế nhiệm của chiếc Tourbillon Joaillerie (TJ) ra mắt năm 2005. Cả hai mẫu đều có cùng số lượng đá, tuy nhiên, đá quý trên TVJ lớn hơn và dài hơn để phù hợp với bộ vỏ TVJ lớn hơn (cao hơn và rộng hơn 4 mm so với TJ). Kết quả là, trong khi TJ được nạm khoảng 13 carats kim cương, TVJ Rubis tự hào sở hữu khoảng 25 carats đá quý.

Nói chung, đá quý được sử dụng trong chế tác đồng hồ thường rất nhỏ (kim cương melee), là loại hàng hóa được bán theo số lượng lớn và có giá thành thấp. Điều này hoàn toàn không xảy ra ở đây. TVJ Rubis có trọng lượng carat trung bình 0.269 mỗi viên (lớn hơn 0.242 carats của phiên bản kim cương), một con số khổng lồ theo tiêu chuẩn ngành đồng hồ.

Để so sánh, chiếc Grandmaster Chime được nạm kim cương hoàn toàn của Patek Philippe có tổng trọng lượng 30.16 carats, nhưng trọng lượng trung bình chỉ là 0.077 carats mỗi viên. Thậm chí, ngay cả chiếc Élégante 40 mm của chính F.P. Journe cũng chỉ có trọng lượng trung bình 0.007 carats cho mỗi viên kim cương. Với những con số này, mức giá bán lẻ của phiên bản TVJ Diamants (726,000 CHF) được cho là hợp lý một cách đáng ngạc nhiên.

Khi đá quý phục vụ thiết kế

Thông thường, đá tự nhiên được cắt để tối đa hóa giá trị bằng cách bảo toàn càng nhiều vật liệu thô càng tốt. Nói cách khác, hình dạng của đá quyết định hình dạng của vết cắt. Tuy nhiên, cách tiếp cận này không được F.P. Journe áp dụng.

Chiếc Graff Hallucination là một ví dụ khác biệt, nơi các viên kim cương được cắt để tối đa hóa giá trị riêng lẻ, với mức giá danh nghĩa 55 triệu USD.

 Graff Hallucination – Một cách tiếp cận khác biệt, nơi kim cương được cắt để tối đa hóa giá trị của từng viên đá riêng lẻ.

F.P. Journe đã đi theo con đường ngược lại: đá quý phải phục vụ tầm nhìn thiết kế. Điều này có nghĩa là cắt bỏ 86 carats ruby thô để thu được 25 carats đá thành phẩm được thiết kế riêng để khớp với bộ vỏ TVJ.

Vành bezel được đặt channel-set (nạm kênh) với 40 viên ruby cắt baguette, và thêm 16 viên trên càng nối dây. Tuy nhiên, những viên đá lớn nhất nằm trong số 37 viên được nạm trên sườn vỏ. Trên thực tế, theo F.P. Journe, đây là những viên ruby cắt baguette lớn nhất từng được sử dụng trong chế tác đồng hồ.

Tinh thể ruby thường có xu hướng hình thành các lăng trụ lục giác hơi thuôn dài, và kết quả là ruby chất lượng cao thường được cắt hình bầu dục hoặc cushion. Để lát sườn vỏ thành các viên baguettes thích hợp, F.P. Journe đã phải tích lũy ruby hình bầu dục có kích thước và chất lượng phù hợp trong tám năm, sau đó được tái cắt thành hình baguette. Một trong những lý do khiến quá trình này kéo dài là màu sắc của tất cả 93 viên đá phải đồng nhất tuyệt đối.

Đá Ruby thô và Kim cương thô được phủ lên các đường cắt Oval và Brilliant – Thể hiện sự phức tạp và lãng phí vật liệu khi tái cắt ruby thành hình baguette.

Việc nạm đá quý là một quá trình khó khăn và không thể sai sót. Người cắt và người nạm phải làm việc như một đội, đặc biệt khi bộ vỏ TVJ được thiết kế rộng hơn 2 mm so với mẫu TV tiêu chuẩn để nhận đá.

Các viên baguette được sắp xếp hình quạt lấp đầy càng nối dây một cách tinh xảo, thể hiện kỹ thuật nạm đá cấp cao.

Mặt số đá cứng

Mặt số cũng được làm từ ruby, mặc dù không phải ruby chất lượng đá quý. F.P. Journe gọi chất liệu này là cœur de rubis (Trái tim Ruby). Tên gọi này đề cập đến sự phát triển lớn của corundum đỏ (ruby heart) bên trong đá zoisite.

 Ví dụ về ruby trong zoisite xanh – Chất liệu cœur de rubis dùng làm mặt số TVJ Rubis.

Thách thức với mặt số ruby không nằm ở sự hiếm có hay chi phí của vật liệu (vì nó khá dồi dào), mà là ở độ khó khi xử lý một loại đá cứng và giòn như vậy.

Triết lý Tourbillon thẳng đứng

Giống như các mẫu Tourbillon trước, TVJ sử dụng thiết bị lực không đổi (constant-force device) độc quyền của F.P. Journe. Hệ thống này được thiết kế để duy trì mô-men xoắn ổn định cho bộ máy, cải thiện độ chính xác.

Thiết bị lực không đổi này còn tạo ra hiệu ứng kim giây nhảy tự nhiên (natural jumping seconds), giúp dễ dàng đánh giá độ chính xác của đồng hồ.

TVJ khác biệt với các mẫu Tourbillon khác ở chỗ Tourbillon được định hướng 90° (thẳng đứng). Hướng dọc này giúp tối đa hóa tính hữu dụng của Tourbillon, vì nó giảm thiểu sự khác biệt giữa các vị trí nằm ngang (dial up/down) và các vị trí thẳng đứng (crown up/down). Mặc dù một chiếc đồng hồ thường hoạt động tốt nhất ở vị trí nằm ngang (vì trục bánh xe cân bằng nằm trên chân kính nắp, giảm ma sát), việc đặt Tourbillon thẳng đứng là một tuyên bố kỹ thuật táo bạo.

F.P. Journe Tourbillon Souverain Vertical Joaillerie Rubis không chỉ là một chiếc đồng hồ, mà là một tác phẩm nghệ thuật chứng minh rằng khi kỹ thuật cơ khí và nghệ thuật kim hoàn được theo đuổi đến giới hạn tuyệt đối, kết quả sẽ là một tuyệt tác có một không hai.

• Sở hữu ngay: F.P.Journe Jewellery Tourbillon Souverain Joaillerie Rubis – Ref. TVJ